نام درس: پول و ارز وبانکداری                                                                       تعداد سوالات تستی:24

رشته تحصیلی: حسابداری-مدیریت                                           زمان آزمون 15/02/1390 (40دقیقه)

---

                                                     

1-کالای پولی چیست؟

الف-همان پول کاغذی یا اسکناس است که اعتبارش بر اساس محتوی کالایی آن(طلا ونقره) تعیین می­شود

ب-انتخاب ورواج یک کالا به عنوان واحد سنجش ووسیله مبادله

ج-همان پول دولتی یا پول رسمی است

د-پول آفرینی بانکهای بازرگانی را گویند

2-ایجاد کارتهای اعتباری توسط بانکها در کدام یک از انواع پول گنجانده می­شود؟

الف-پول کالای فلزی        ب-پول دولتی یا رسمی        ج-پول بانکی    د-پول کالایی

3-کدامیک از گزینه­های زیر غلط است؟(سالها همه درست هستند)

الف-بانک جدید شرق درسال1266تاسیس شد و اسکناس با پشتوانه طلا صادر نمود

ب-بانک شاهنشاهی در سال1267توسط رویتر افتتاح شد وبا انحصار انتشار پول و...حکم بانک مرکزی را در ایران داشت.در سال 1309این امتیاز از این بانک بازخرید­­شد.از سال 1331-1327تحت نام بانک انگلیس به فعالیت ادامه داد

ج-بانک استقراضی ایران در سال 1269توسط ژاک پولیاکوف روسی افتتاح شد و پس از روی کار آمدن دولت بلشوییک به بانک ایران تغییر نام داد و در سال 1312منحل و در بانک ملی ادغام شد

د-بانک سپه در سال1304تحت نام بانک پهلوی قشون تاسیس شد و اولین بانک ایرانی بود

4-کدامیک از موارد زیر از دلایل عمده عدم توسعه بانکها در گذشته می­باشد؟

الف-نبود قوانین لازم و وسایل ارتباطی برای جذب اعتماد مردم ودر نتیجه پول آفرینی بانکی

ب-سیستم فئودالی مبتنی بر خودکفائی وبی سوادی مردم

ج-عامل نرخ بهره به عنوان انگیزه ای برای پس انداز

د-هرسه مورد

5-کدام گزینه در مورد وام صادق است؟

الف-وام، بدهی بانک ودارایی شخص است                           

  ب-وام، دارایی شخص ودارایی بانک است

ج-وام،دارایی بانک وبدهی شخص است                              

 د-وام بدهی شخص وبدهی بانک است

6-فرض کنید بانکA به شخصa وام می دهد وشخص a این وام را به وسیله چک به حساب شخص دیگری در بانک B انتقال دهد در این حالت مقدار سپرده ها؟

الف دربانک A کاهش ودر کل سیستم بانکی ثابت می باشد              

ب- دربانک A کاهش ودر کل سیستم بانکی نیز کاهش می­یاد

ج- دربانک B افزایش ودر کل سیستم بانکی کاهش می باشد            

د-ب وج

7-فرض کنید با فروش 2000سهمِ 1200تومانی بانک A تاسیس می­شود(ارزش سهام2400000تومان) وبانک این مبلغ را صرف خرید مکان ولوازم بانکی، خرید سهام از بانک مرکزی و10% را به صورت نقد نزد خود نگه می­دارد

الف- ارزش سهام وخرید سهام از بانک مرکزی در قسمت بدهی ثبت می­شود   

ب- ارزش سهام وخرید سهام از بانک مرکزی در قسمت دارایی ثبت می­شود

ج-ارزش سهام در قسمت بدهی وخرید سهام از بانک مرکزی در قسمت دارائی ثبت می­شود

د- ارزش سهام در قسمت دارائی وخرید سهام از بانک مرکزی در قسمت بدهی ثبت می­شود 

8-اگر بانک مرکزی حساب ذخیره بانکA  را کاهش دهد به مفهوم آن است که:

الف-بانکA نزد صندوق تصفیه تراز مثبت دارد                     

ب-بانک A عضو صندوق تصفیه است

ج-بانک A نزد صندوق تصفیه تراز حساب ندارد                    

ج-بانک A نزد صندوق تصفیه تزار منفی دارد

9-ذخیره بانکها یعنی

الف-مجموع نقدینگی که بانک بازرگانی برای مقابله با در خواست سپرده گذاران(مردم وبانکهای دیگر) نگهداری می­کنند

ب-همان اسکناس ومسکوکی که در صندوق خود دارد

ج- ذخیره ای است که بانک ها نزد بانک مرکزی نگه می دارند

د-هرسه مورد

10-فرض کنید بانک A دارای ذخیره احتیاطی 50 میلیون تومان است  این بانک مبادرت به قرض از بانک مرکزی به مبلغ 30 میلیون تومان نماید میزان ذخیره آزاد این بانک......؟

الف-80میلیون تومان                   ب-30 میلیون تومان              

  ج-20میلیون تومان                  د-50میلیون تومان

11-اگر یک افزایش 100ریالی در حجم سپرده ها ایجاد شود، با فرض نرخ ذخیره قانونی ./5ضریب افزایش گسترش وام واعتبار جه مقدار خواهد بود؟

الف-100                       ب-200                                                                  

ج-1                              د-2

12- ویکسل برای تجزیه وتحلیل پویا نظریه مقداری پول این طور بیان نمود که اگر نرخ بازده سرمایه گذاری بیشتر از نرخ بهره بانکی باشد......؟

الف- باعث کاهش قیمت ها می­شود

ب- باعث افزایش تقاضای وام از بانک ها وسرمایه گذاری می شود

ج- مردم را نیازمند پول کمتر می­کند

د- مورد الف و ج

13-کدام گزینه غلط است؟

الف- شاخص لاسپیرز دارای تورش به سمت بالا است.

ب- شاخص ایده آل فیشر میانگین هندسی شاخص­های لاسپیرز و پاشه است.

ج-شاخص لاسپیرز بهبود در ترکیب کالاها وخدمات را به خوبی نشان می­دهد

د- شاخص پاشه از وزن های سال جاری برای قیمت ها استفاده می­کند

14-کدام گزینه بیانگر نظریه مقداری پول(فیشر) است؟

الف-                

ب-                    

ج-                                                                                                                        

د-

15-ارزش پول کالایی را ......تعیین می­کند؟

الف-قانون                        ب-مقبولیت یا پذیرش عامه              

ج-محتوی کالای آن پول       د-الف وب

16-عامل مهمی که توبین برای رفع مشکل نظریه کینز در مورد تقاضای پول فرد استفاده کرد...... است؟

الف- بازده اوراق قرضه                       ب-سرمایه انسانی 

ج-ریسک یا نااطمینانی                       د-وجود چند نوع دارایی بجای دو دارایی(پول و اوراق قرضه)

17-اگر نرخ بهره اوراق قرضه کاهش یابد ...؟

الف-قیمت اوراق قرضه کاهش می­یابد                                             ب-عایدی اوراق قرضه کاهش می­یابد

ج-قیمت اوراق قرضه افزایش می­یابد                                               د-عایدی اوراق قرضه افزایش می­یابد

18-از دیدگاه فریدمن افزایش تقاضای پول در اثر..... اتفاق می­افتد؟

الف- کاهش درآمد دائمی                                       

ب-افزایش نسبت ثروت انسانی به ثروت غیر انسانی  

ج-افزایش نرخ تورم                                              

د-افزایش نرخ بهره اوراق قرضه

19-در نظریه تقاضای پول کینر.......

الف- تابع تقاضای فرد به صورت پیوسته است(یعنی فرد هم پول نقد نگهداری می کند وهم اوراق قرضه)ولی جامعه یا پول نقد نگه می­دارد یا اوراق بهادار(تابع تقاضای پول جامعه شکسته است)

ب-تابع تقاضای پول فرد وجامعه شکسته است

ج- تابع تقاضای پول فرد شکسته و تابع تقاضای پول جامعه به صورت پیوسته است

د-کینز تابع تقاضای پول جامعه را از جمع افقی تابع تقاضای پول افراد بدست نیاورد

20-فرض کنیدکاهش نرخ بهره بانکی ٍ امسال باعث التهاب در بازار بورس و بازار طلا شده است بر همین اساس فرد Aانتظار دارد که بانک مرکزی از سیاست کاهش نرخ بهره عقب نشینی کند بنابراین رفتار فرد A به این صورت است که ؟

الف- کاهش قیمت اوراق قرضه در آینده در نتیجه فرد بجای پول اوراق قرضه نگه میدارد

ب-افزایش قیمت اوراق قرضه در آینده در نتیجه فرد بجای پول اوراق قرضه نگه میدارد

ج-کاهش قیمت اوراق قرضه در آینده در نتیجه فرد بجای اوراق قرضه پول نگه میدارد

د-افزایش قیمت اوراق قرضه در آینده در نتیجه فرد بجای اوراق قرضه پول نگه میدارد

21-عامل اساسی ایجاد کننده تعادل در مدل پس انداز و سرمایه گذاری در مدل کلاسیک­ها وکینز چیست؟

الف-نرخ بهره واقعی، نرخ بهره اسمی                                  ب-نرخ بهره واقعی، عدم وجود عامل مشترک

ج-نرخ بهره اسمی-نرخ بهره اسمی                                      د-نرخ بهره اسمی-عدم وجود عامل مشترک

22-از نظر کلاسیک ها تغییر در حجم پول چه اثری بر مدل پس انداز وسرمایه گذاری می­گذارد؟

الف-از طریق کاهش نرخ بهره باعث افزایش سرمایه گذاری می­شود

ب-قیمت ها ونرخ بهره اسمی را افزایش میدهد واثری بر این مدل ندارد

ج-قیمت ها را افزایش ونرخ بهره اسمی را به مقدار کمتر افزایش میدهد در نتیجه باعث افزایش سرمایه گذاری می شود

د-از طریق افزایش ثروت باعث افزایش پس انداز می­شود

23-از نظر کینز بنگاهها در تقاضا برای نیروی کار به ........ و خانوارها در عرضه نیروی کار به ...... توجه می­کنند؟

الف-دستمزدهای اسمی وقیمت کالاها، دستمزد های اسمی         ب-  دستمزدهای اسمی، دستمزد های اسمی

ج-دستمزدهای اسمی-دستمزدهای حقیقی                             ج-دستمزد های حقیقی-دستمزدهای حقیقی

24-کدام گزینه عامل اصلی شکل گرفتن سیستم اعتباری و متداول شدن بانکداری جدید است؟

الف-توسعه تجارت         ب-وجود متقاضیان زیاد برای وام     

   ج-سیستم فئودالی          د-وجود قوانین سخت

 

 

نام درس: اصول علم اقتصاد2 (اقتصاد کلان)                                 تعداد سوالات تستی: 25    زمان آزمون: 02/02/1390(40دقیقه)

1-میزان فروش یک شرکت در سال معین 3100میلیون ریال است. اگر مخارج این شرکت 1500میلیون ریال به شرح 1500میلیون ریال دستمزد، 150میلیون ریال اجاره، 300میلیون ریال استهلاک و900میلیون ریال موادخام باشد، ارزش افزوده خالص این شرکت برابر است با:

الف-1900                              ب-2000                             ج-1600                                      د-1300

2-کدام گزینه از اجزاء سرمایه گذاری محسوب می­شود؟

الف. خرید سکه طلا                                    ب. خرید زمین                              ج. میزان موجودی انبار        د. منازل مسکونی تازه احداث شده

3-کدام گزینه از اجزای درآمد ملی نیست؟

الف. مزد وحقوق افراد                     ب. خالص بهره وبهره پرداختی به افراد               ج. استهلاک                   د.درآمد ناشی ازاموال

4- اگر درآمد ملی 220میلیارد دلار،سود توزیع نشده شرکت ها 5میلیارد دلار،میزان پرداختی به تامین اجتماعی در این اقتصاد نیز 6میلیارد دلار، میزان پرداخت های انتقالی دولت 5میلیارد دلار، بهره پرداختی دولت به افراد نیز 2میلیارد دلار وبهره پرداختی بنگاهها به خانوار نیز3میلیارد دلار باشد درآمد شخصی برابر است با:

الف. 224میلیارد دلار                      ب. 216میلیارد دلار           ج. 222میلیارد دلار            د. 225میلیارد دلار

5- تولید یا درآمد سرانه از.... بدست می­آید؟

الف. تقسیم تولید ملی یا درآمدملی برجمعیت                                            ب. تقسیم تولید ملی بر تعداد خانوارها  

ج. تقسیم تولید ملی بر جمعیت فعال کشور                                              د. تقسیم درآمدملی بر تعداد کل بنگاهها

6-اگر اتومبیلی در سال88 تولید شود اما در سال 90فروخته شود جزء تولید ناخالص ملی کدام سال در نظرگرفته می­شود؟

الف. سال 88                    ب. سال89           ج. درتولید هردوسال در نظر گرفته شود           د. در سال90ولی باقیمتهای سال88

7-کدام یک از اقلام زیر از اجزای تشکیل دهنده تولید ناخالص ملی نیستند؟

الف. مصرف کالای بادوام وبی دوام بخش خصوصی                    ب. مخارج دولت               

ج. سرمایه گذاری بخش خصوصی                                          د. واردات

8- شیب منحنی عرضه کل کینزی...... است به خاطر اینکه .....

الف. مثبت- شیب منحنی عرضه یک بازار مثبت است                               ب. مثبت-توهم پولی درعرضه نیروی کار

ج-منفی-افزایش قیمت عرضه حقیقی پول را کمتر وتولید کمترمیشود  د. مثبت-به خاطر توهم پولی در تقاضای نیروی کار

9- کدامیک از فروض کلاسیکیٍ بازار کار نیست؟

الف.عرضه وتقاضای نیروی کار هردو به مزدحقیقی بستگی دارد                 ب.بازارکار مانند یک بازار کالای رقابت کامل عمل می­کند

ج. اطلاعات ناقص کارگران                                                              د. انعطاف پذیری دستمزد ها

10-استفاده بیشتر از کارتهای اعتباری سرعت گردش پول در ....

الف. کوتاه مدت – افزایش                 ب. بلند مدت-افزایش                       ج. بلند مدت-تغییری نمیکند  د. کوتاه مدت-کاهش

11- به عقیده کلاسیک ها سیاست مالی انبساطی(افزایش مخارج دولت یا کاهش مالیاتها) باعث ...

الف. افزایش قیمتها              ب.عدم تغییر قیمت هاوتولید              ج. افزایش تولید                             د. الف وج

12- مجموع گرایش نهایی به مصرف و گرایش نهایی به پس انداز....

الف. 1                ب. b(1-t)                       ج. 1/1-b                        د. .75

13- کدامیک از گزینه های زیر در خصوص عوامل غیر درآمدی موثر بر مصرف صحیح است؟

الف. تورم مورد انتظار از طریق کاهش ارزش دارایی های فرد مصرف را کاهش می دهد

ب. سطح مصرف با تورم مورد انتظار در آینده رابطه معکوس دارد

ج. مصرف به طور معکوس تحت تاثیر افزایش در سطح عمومی قیمتها قرار می­گیرد

د. الف وج

14- از نظر کینز بی ثبات ترین جزء تشکیل دهنده تولید ناخالص ملی چیست؟

الف. مصرف                    ب. سرمایه گذاری              ج. مخارج دولت                 د. صادرات وواردات

15- کدامیک از گزینه های زیر ازوظایف بانکهای امروزی نیست؟

الف. پذیرش سپرده              ب. عامل پرداخت               ج. انتشار اسکناس              د. ارائه وام به مشتریان

16- کدامیک از موارد زیر از خصوصیات ذخایر ثانویه نیست؟

الف. کیفیت بالا                  ب. بازار وسیع                  ج. سر رسید کوتاه                          د. بازار محدود

17- کدامیک از وظایف بانک مرکزی نیست؟

الف. بانکداری دولت                       ب. انتشار اسکناس ومسکوک     ج. اجرای سیاست مالی                 د. بانک بانک ها

18- در سال 1385 تولیدحقیقی کشورمان 45هزار میلیارد تومان و شاخص قیمت ها 3.5و حجم اسمی پول نیز40هزار میلیارد تومان(برای راحتی محاسبات فرض کنید45هزار میلیارد تومان است) می باشد سرعت گردش پول برابر است با؟

الف.  3.5            ب. 4                 ج. 4.5               د.3

19- درصورتیکه تابع مصرف به صورت  باشد تابع پس انداز کدام گزینه است؟

الف.         ب.        ج.         د.

20- با داشتن تابع مصرف بالا و سرمایه گذاری70 ومخارج دولت75 و خالص مالیات 100  باشد . سطح درآمد ملی تعادلی برابر است با؟

الف. 1000                      ب. 333                         ج. 250              د. 600

21- اگر دولت همزمان مالیات و مخارج را 100 واحد افزایش دهد، درآمد تعادلی چه تغییری می­کند؟

الف. تغییری نمی کند          ب. 100واحد زیاد می­شود                ج. 100واحد کم می شود                  د. 400واحد زیاد می­شود

22- اگر تابع مصرف به صورت باشد و تابع مالیات به صورت  و و باشد معاد له برابر است با؟

الف.      ب.                 ج.                   د.

23- در صورتی که افزایش در ذخایر برابر 500 باشد ونرخ ذخیره قانونی 10% باشد افزایش سپرده ها چقدر است؟

الف. 5000                      ب. 500                         ج. 45000                      د. 10000

24- کدامیک از عوامل زیر باعث تغییر مکان وجابجایی منحنی تقاضای کل نمی­شود؟

الف. افزایش حجم پول                     ب. افزایش مالیات ها                       ج. افزایش سرمایه گذاری                  د. تغییر قیمت ها

25- از دیدگاه کینز سیاست پولی انبساطی از طریق ...... باعث ...... تولید می­شود؟

الف. کاهش نرخ بهره- افزایش      ب. افزایش قیمت ها- کاهش تولید      ج. افزایش نرخ بهره- کاهش           د. افزایش قیمت ها- افزایش تولید

 

 

بسمه تعالی

دانشکده اقتصاد- دانشگاه تهران  

  کارشناسی ارشد                                 استاد: دکترحمید ابریشمی

اقتصاد ایران- بهار 90                                              دستياران: مهدي نوري، حسین درودیان

***************************************************************

 

" همه سخنان را بشنوید  اما  بهترین سخن را برگزینید. "

 

 

 

                                           

 

عنوان خبر:

تاريخ :
1389/01/23
ساعت :
08:05:28 AM

مديرعمليات بازار شركت بورس با اعلام اينكه دليل رشد شاخص متاثر از ورود پول نقد به بورس است گفت: افزايش حجم معاملات و شاخص بورس حبابي نبوده و نگراني هاي موجود در اين خصوص بي مورد است.

 

 منبع خبر:

سایراخبار مرتبط:

 

 

تجزیه و تحلیل گروه :

برای تجزیه وتحلیل ابتدا به سراغ خود بازار سرمایه می رویم وبه طریق مدیریت مالی در پی جواب هستیم وسپس به بررسی عوامل اقتصادی مورد نظر می­پردازیم (اقتصاد مالی)

 

برخي از شركت‌هاي فعال در صنايع پتروشيمي، فلزي و معدني به دليل برخورداري از آينده مناسب قيمت محصولات در بازارهاي جهاني با شرايط مطلوبي روبه‌رو بوده و حبابي هم نيستند.

شركت‌هاي در صنعت انفورماتيك و فناوري اطلاعات هستند كه با توجه به تاسيس چند بانك در سال گذشته و سال‌جاري و همچنين توسعه خدمات بانكداري الكترونيكي، طبق ميزان كاري كه دارند با رشد قيمت سهام روبه‌رو شده‌اند.

مخابرات و همراه اول گزینه های مناسبی برای سرمایه گذاری بلند مدت هستند ، چرا که به راحتی تحت تأثیر مسایل اقتصادی کلان و قانون هدفندی یارانه ها نیستند . گروههای انفورماتیکی نیز با انتشار اخبار مثبت از سوی آنها ارزنده هستند.

از طرفی هدفمند کردن یارانه ها باعث افزایش هزینه های شرکت ها شده است ولی اگر ما این فرض را بپذیریم

که دولت این افزایش هزینه ها را با وام دادن وکمک های نقدی جبران کند با توجه به موارد بالا نتیجه افزایش سود این شرکت ها می­رود.پس مقداری از این افزایش قیمتها به خاطر افزایش سود این شرکتها است وبقیه شرکتهایی که افزایش سود نداشته اند احتمالا بخاطر اثر تقویمی باشند هنگامي‌كه قيمت يك سهم بالا مي‌رود شروع به خريد از آن سهم مي‌كنند، در نتيجه در بعضي از موارد قيمت‌ها به صورت يك حباب افزايش يافته است. البته جای امیدواری است که با ریزش قیمت سهام این حباب از بین برود چون زمانی که بازار رشد شتابان دارد تمام سهم­ها باهم حرکت می­کنند اما زمانی که از این شتاب کاسته می­شود سهم هایی که بی دلیل رشد کردند، ریزش شدید تری خواند داشت. میزان حساسیت شرکت ها را نسبت به شاخص کل به وسیله ضریب بتا اندازه گیری می­شود وبر مبنای آن هر سهمی اثر خاصی را از شاخص می­گیرد.

از طرفی بيش از دو سوم واحدهايي كه اوراق سهام عرضه مي‌كنند، براي بانك‌ها و دولت است، يعني از طريق بانك‌ها سهام اين شركت‌ها مطرح شده است كه به راحتي مي‌توانند ميزان تقاضا يا عرضه را افزايش يا كاهش دهند و با در نظر گرفتن اين شرايط نمي‌توان تغييرات سهام بورس را به دليل رشد اقتصاد در نظر گرفتوتغييرات شاخص قيمت‌ با توجه به ارائه اوراق سهام شركت‌هاي متعلق به بانك‌ها و دولت‌ها بيشتر مربوط به سياست‌هاي آنها است كه عرضه و تقاضا و به تبع آن قيمت، كاهش يا افزايش مي‌يابد.

زماني رشد شاخص بورس را مي‌توان به عنوان شاخص در نظر گرفت كه تقاضا براي اوراق سهام براساس سود بنگاههاي اقتصادي باشد.

 

از دیدگاه اقتصاد مالی:

محدود بودن فضاي سرمايه‌گذاري در بخش مسكن،بهبود فضاي كسب و كار و همچنين افزايش قيمت‌هاي جهاني نفت و فلزات اساسي موجب شد تا با انتشار اطلاعات شركت‌ها، سهام بنگاه‌هاي آينده‌دار صنعتي با رشد مواجه شود.

 

اتفاقاتي همچون كاهش نرخ سودهاي بانكي طبق بسته سياستي – نظارتي سال 90 و ركود بازارهاي رقيب، جذابيت بازار سرمايه را در مقابل بازار پول، مسكن، ارز و ... بيشتر كرده است، ولي عدم عرضه سهام جديد در بازار، عدم افزايش سرمايه شركت‌ها و استفاده از ابزارهاي نوين مالي سبب شده تا فشار نقدينگي وارد شده به بازار، به خريد سهام شركت‌هاي حاضر در بازار متمركز شود و اين فشار تقاضا موجب افزایش قیمت سهام شده است.

پیشنهاد به سیاست­گذاران(مشاوره به بخش دولتی):

انگيزه‌هاي مالي و پولي بيشتري از لحاظ مواردي چون تعرفه گمركي و بازرگاني و تسهيلات بانكي براي شركت‌هاي حاضر در بورس ايجاد شود و سياست‌هاي دولت به گونه‌اي باشد كه موجب افزايش تمايل شركت‌ها براي حضور در بورس شود.

 

پیشنهاد به سرمایه­گذاران(مشاوره به بخش خصوصی):

در شرایط حبابی به دلیل لغزنده بودن قیمتها سهام را با دقت بیشتری بر اساس سود دهی شرکتها خریداری کنند.

 

پیشنهاد برای مطالعات آتی و مورد نیاز:

طرح سوال:

 

 آیا هدفمندی یارانه های موجب کاهش سود شرکتهای بورسی می شود؟

 

 

 

 

اسامی افراد گروه:

 

 

نظر گروه:

 

 

 

 

پاسخ:

 

 

بسمه تعالی

دانشکده اقتصاد- دانشگاه تهران  

  کارشناسی ارشد                                استاد: دکترحمید ابریشمی

اقتصاد ایران- بهار 90                                              دستياران: مهدي نوري، حسین درودیان

***************************************************************

 

" همه سخنان را بشنوید  اما  بهترین سخن را برگزینید. "     

 

 

 

                                            

 

عنوان خبر:

اجرای مالیات بر ارزش افزوده

 

خبر:

معاون سازمان امور مالياتي از اعمال نرخ چهار درصدي ماليات بر ارزش افزوده در لايحه بودجه سال 90 خبر داد‎. ‎
محمد قاسم پناهي از درآمد بيش از شش هزار ميليارد توماني ماليات بر ارزش افزوده از ابتداي اجراي قانون تا شش ماهه دوم امسال خبر داد و گفت: نرخ ماليات بر ارزش افزوده مطابق برنامه پنجم بايد سالانه يک درصد افزايش يابد که بر اين اساس نرخ ماليات بر ارزش افزوده در بودجه سال آينده چهار درصد پيش بيني مي شود‎. ‎
به گفته وي از محل نرخ چهار درصدي، نرخ عوارض 1.8 درصد و نرخ ماليات معادل 2.2 درصد خواهد بود‎. ‎
پناهي به بيان تغييرات ماليات بر ارزش افزوده در برنامه پنجم پرداخت و گفت: قرار است سهم اين ماليات از توليد ناخالص داخلي در برنامه به 10 درصد برسد‎. ‎
وي افزود: دولت همچنين مکلف شد با اجراي کامل قانون ماليات برارزش افزوده،‌ نرخ اين ماليات را از سال اول برنامه سالانه يک واحد در صد اضافه کند، به گونه‌اي که در پايان برنامه پنجم نرخ آن به هشت درصد برسد. سهم شهرداري‌ها و دهياري‌ها از اين نرخ سه درصد (به عنوان عوارض) و سهم دولت پنج در صد تعيين شد‎. ‎
معاون سازمان امور مالياتي کشور اضافه کرد :‌ فراخوان مرحله بعدي شامل گروه‌هاي باقيمانده از مشمولان بند ب ماده (96) قانون ماليات‌هاي مستقيم و نيز اشخاص حقوقي که تاکنون مشمول نشده‌اند، ‌مي‌شود که در فراخوان آتي اطلاع رساني خواهد شد‎.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 منبع خبر:

سایراخبار مرتبط:

 

تجزیه و تحلیل گروه :

ابتدا به معرفی مالیات برارزش افزوده می­پردازیم وسپس سعی می­کنیم به سوالات زیر جواب دهیم

ماليات بر ارزش افزوده به ضرر كيست؟

ماليات بر ارزش افزوده بر صادرات چه اثری دارد؟

آیا اجرای این قانون موجب افزایش قیمت کالاها می‌شود؟

 

تاريخچه ماليات بر ارزش افزوده

اين ماليات نخستين بار توسط فون زيمنس در سال 1951 به منظور فائق آمدن بر مسائل مالي كشور آلمان طرح ريزي گرديد ، ليكن به رغم علاقه و تمايل شديد كشورهايي نظير آرژانتين و فرانسه در خصوص آگاهي از چگونگي ساختار آن ، اين ماليات بطور رسمي تا سال 1954 به مرحله اجرا در نيامد. از سال 1954به بعد، برزيل ، فرانسه ، دانمارك و آلمان در زمره نخستين كشورهايي بودند كه اين ماليات را در نظام مالياتي كشور خود معرفي نمودند . كره جنوبي نخستين كشور آسيايي است كه درسال 1977 با كمك صندوق بين المللي پول توانست اين ماليات را در نظام مالياتي خود پياده نمايد و بدنبال آن كشورهاي تركيه ، پاكستان ، بنگلادش و لبنان نيز اقدام به اجراي اين ماليات نمودند . هم اكنون بيش از 120 كشور جهان از سيستم ماليات بر ارزش افزوده بهره مند هستند .

به منظور اجراي اين ماليات در كشور جمهوري اسلامي ايران، لايحه آن براي اولين بار در دي ماه 1366 تقديم مجلس شوراي اسلامي گرديد . لايحه مزبور در كميسيون اقتصادي مجلس مورد بررسي قرار گرفت و پس از اعمال نظرات موافق و مخالف به صحن علني مجلس ارائه گرديد كه پس از تصويب 6 ماده از آن بنا به تقاضاي دولت و به دليل اجراي سياست "تثبيت قيمتها" به دولت مسترد گرديد .

درسال 1370 بخش امور مالي صندوق بين المللي پول، در راستاي اصلاح نظام مالياتي جمهوري اسلامي ايران ، اجراي سياست ماليات بر ارزش افزوده را بعنوان يكي از عوامل اصلي افزايش كارايي و اصلاح نظام مالياتي پيشنهاد نمود . با توجه به نظرات كارشناسان صندوق بين المللي پول ، مطالعات و بررسيهاي متعددي در اين زمينه در وزارت امور اقتصادي و دارايي صورت پذيرفت و اجراي ماليات بر ارزش افزوده در سمينارها و كميته هاي مختلف علمي با حضور كارشناسان داخلي و خارجي مورد تاكيد قرار گرفت ، اما در عمل به مرحله اجرا در نيامد . وزارت امور اقتصادي و دارايي در راستاي طرح ساماندهي اقتصادي كشور ، انجام اصلاحات اساسي در سيستم مالياتي از جمله حذف انواع معافيتها ، حذف انواع عوارض وگسترش پايه مالياتي را با تاكيد خاص بر كارايي نظام مالياتي ، شروع نمود و مطالعات جديد امكان سنجي در اين زمينه به عمل آورد . با توجه به اهميت بسط پايه مالياتي بعنوان يكي از اصول اساسي سياستهاي مالي طرح ساماندهي اقتصاد كشور ، معاونت درآمدهاي مالياتي وزارت امور اقتصادي و دارايي مطالعات علمي متعددي را با در نظر گرفتن خصوصيات فرهنگي ، اجتماعي و اقتصادي كشور در زمينه اجراي ماليات بر ارزش افزوده ، از دي ماه 1376 آغاز كرد . لايحه ماليات بر ارزش افزوده، اكنون با در نظر گرفتن اثرات اقتصادي ناشي از اجراي اين ماليات با اصلاحات و بازنگري هاي متعدد، به مجلس شوراي اسلامي ارائه شده است .

روش اجرای قانون ماليات بر ارزش افزوده

در زمان اجراي قانون تجميع عوارض، توليدكنندگان ايراني ناچار بودند بطور سلسله‏وار براي يك كالا مكرراً ماليات بپردازند يعني مثلاً براي يك خودرو هم توليد كنند مواد اوليه هم قطعه‏ساز و هم كارخانه توليدكننده به طور جداگانه و هر كدام سه درصد ماليات تجميع عوارض مي‏پرداختند اما در عين حال بنگاه‏هاي فروش خودرو، دلالان خودرو و شركت‏هاي واردكننده خودرو، از پرداخت اين ماليات معاف بودند. با اجراي ماليات بر ارزش افزوده، سلسله مراتب توليد از پرداخت ماليات بر تجميع عوارض معاف مي‏شوند و در عوض اين توزيع‏كننده نهايي است كه بايد ماليات را محاسبه و از خريدار نهايي دريافت کند

مالیات بر ارزش افزوده، نوعی مالیات بر فروش چند مرحله ای است که خرید کالاها وخدمات واسطه­ای را از پرداخت مالیات معاف می­کند وبار قانونی مالیاتی آن بر دوش مصرف کننده نهایی است. این نوع مالیات از ارزش افزوده بنگاه­ها یعنی مایه تفاوت بین عایدی ناشی از فروش کالاها وخدمات وکل هزینه­های پرداختی بابت خرید نهاده­های تولید(به استثنای نیروی انسانی)، دریافت می­شود.

روش اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده به روش زیر است:

- به هر شخص حقیقی یا حقوقی که به امر «فروش» کالا یا خدمات اشتغال دارد و میزان فروش سالیانه اش بیش از یک میلیارد تومان در سال است یک شماره اقتصادی منحصر به فرد اختصاص یافته است.
- این دسته اشخاص مکلف هستند تمامی معاملات خود را صرفاً با فاکتور فروش انجام دهند.
- در سربرگ تمامی فاکتورها بایستی شماره اقتصادی فروشنده و خریدار درج شود.
- در ذیل تمامی فاکتورهای فروش، پس از سرجمع کردن تمامی مبلغ کالاهای مندرج در فاکتور، 3% به این سرجمع افزوده شده و از مشتری اخذ گردیده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت میگردد ( با استثنای اقلام 17 گانهء معاف که درماده 12 قانون به آنها اشاره شده است.)

مثالی را از صنف طلا و جواهر فروشان می آوریم
طلا ساز «الف» یک شمش طلا به ارزش 10 میلیون ریال (با احتساب حقوق و عوارض گمرکی و سایر هزینه ها) از خارج وارد میکند تا با آن جواهرات مختلف بسازد و بفروشد. بنا بر قانون مالیات ارزش افزوده گمرک 3% ارزش این کالا رااز طلا ساز الف میگیرد و فاکتور با مشخصات فوق الذکر به او میدهد. در این مرحله ارزش این شمش (هزینه تهیه شمش برای طلا ساز الف) 10300000 ریال شده است.

این طلا ساز می آید و شمش را به 100 رشته دستبند تبدیل میکند و میخواهد آنرا به قیمت 20میلیون ریال بفروشد.

فاکتور را به نام طلا فروش «ب» صادر میکند و در ذیل آن 3% بعنوان مالیات ارزش افزوده اضافه نموده و از طلا فروش «ب» وصول مینماید. پس فاکتور طلا فروش «ب» 20600000 ریال شده است. و این ماجرا ادامه دارد تا این دستبندهای طلا بدست مصرف کننده نهایی برسد که آنها دیگر قصد فروش ندارند و میخواهند بعنوان زینت از آنها استفاده کنند. ولی ما در این مثال فرض میکنیم که طلا فروش «الف» تولیدات خود را مستقیما به مصرف کننده نهایی میفروشد.

حال این طلا فروش بر اساس فاکتوری که صادر کرده باید 600000 ریال بعنوان VAT[1] به سازمان مالیاتی بپردازد، 300000 ریال قبلا به گمرک پرداخته و طلبکار است پس سازمان مالیاتی این مبلغ را به او برمیگرداند و ایشان در این مرحله فقط 300000 ریال دیگر بدهکار است که باید بپردازد.

از آنجا که هر صادر کنندهء فاکتور باید مالیات آنرا هم بپردازد دیگرجلو فاکتور سازیهای صوری هم گرفته میشود! چون در پایان سال و هنگام وصول «مالیات بر عملکرد» این فاکتورها ملاک درآمد صادر کننده آن قرار میگیرد و در آنجا باید مالیات اضافی بدهد.

تولید کننده و توزیع کننده در این روش مجبور میشوند خریدهای خود را از منابع اصلی که باصطلاح «مالیات بده» هستند خریداری و تهیه نمایند تا مشمول مالیات مضاعف و غیر واقعی نشوند.

قدرت خرید مصرف کنندگان محدود است و هر مصرف کننده ای برای یک کالا تا حد مشخصی حاضر است پول بپردازد؛ بنا براین دلالی و واسطه گریهای متعدد برروی یک کالا از مرحله تولید اولیه تا مصرف کننده نهایی، قیمت کالا را افزایش خواهد داد و مصرف کننده را از خرید منصرف میکند، بنا براین :

الف: کاهش مصرف در مرحله اول تولید کننده را متضرر می کند. و ادامه کاهش مصرف یعنی ورشکستگی و تعطیلی تولید. پس تولید کننده باید هزینه های تولید را واقعی کند.

ب: توزیع کننده سعی میکند کالا را از مسیری تهیه کند که کمترین واسطه را داشته باشدو محصول را با فاکتور بخرد. (وجود تعدادی واسطه مانند بنکدار و عمده فروش و خرده فروش در مسیر تولید تا مصرف ، معقول و ضروری است و این همان چیزیست که به آن «بازار» میگوییم و در تمام دنیا هم وجود دارد البته بشکل معقول و سازماندهی شده و شفاف ! نه واسطه های غیبی و بی نام و نشان). پس میتوان امیدوار بود که واسطه های اضافی کم کم از میدان خارج شوند.

ج: واسطه هایی که باقی میمانند در این مسیر کاملا شناسایی میشوند و بدلیل الزام به صدور فاکتور، مجبور به پرداخت مالیات بر درآمد خود خواهند شد ( توجه داشته باشید که فلسفه وجودی دلالهای بی نام ونشان، خوردن سودهای سرشار و ندادن مالیات است)

ماليات بر ارزش افزوده به ضرر كيست؟

با توجه به آنچه در بالا گفته شد اجراي ماليات بر ارزش افزوده، منافع دو گروه از فعالان بازار به طور جدي به خطر خواهد افتاد. در درجه اول كساني كه پشت پرده به دلالي و واسطه‏گري مشغولند. كساني كه بدون اينكه در زحمت توليد شريك باشند و بدون اينكه در مقابل مصرف‏كنندگان تعهدي به عهده بگيرند، با قرارگرفتن در مسير توليد تا مصرف، با خريد و فروش‏هاي مكرر باعث عدم شفافيت و التهاب در بازار مي‏شوند. ضرر اين عده بيشتر از اين بابت است كه براساس قانون ماليات بر ارزش افزوده، مسير تهيه و توزيع كالاها شفاف مي‏شود. با اجراي اين قانون، كساني كه بي‏جهت در مسير توليد تا مصرف قرارگرفته‏اند شناسايي شده و به تدريج حذف مي‏شوند.

گروه ديگر ضرركننده‏ها از قانون ماليات بر ارزش افزوده، قاچاقچيان هستند. كساني كه خارج از مسير قانوني و رسمي واردات، كالاهاي خارجي را از بازارهاي امارات، عمان، كردستان، آسياي ميانه و حتي افغانستان و پاكستان دور از چشم قانون به داخل ايران منتقل كرده و بازار ايران را مملو از كالاهاي بي‏كيفيت خارجي كرده‏اند. ويژگي اصلي اين عده، عدم تعهد آنها در برابر مصرف‏كنندگان است چرا كه نه گارانتي معتبري ارايه مي‏كنند و نه حتي در قبال صحت و سلامت كالايي كه ارايه مي‏كنند، مسؤوليتي مي‏پذيرند. با اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده، منافع اين دسته از خرابكاران بازار، به شدت به خطر مي‏افتد.

به طور خلاصه، قانون ماليات بر ارزش افزوده به ضرر كساني است كه از شفافيت بازار گريزانند و منافعشان در بهره‏برداري از شايعات، رانت‏هاي اطلاعاتي و قاچاق است.

تأثير ماليات بر ارزش افزوده بر صادرات

قانون ماليات بر ارزش افزوده به شدت به نفع صادرات و صادركننده است. ماده 13 اين قانون صادرات كالا و خدمات را از اين ماليات معاف كرده و مقرر داشته ماليات كالاهايي كه قبلاً به هنگام فروش آنها ماليات بر ارزش افزوده دريافت شده، هنگام خروج از كشور، مسترد مي‏شود. در واقع صادركنندگان محصولات ايراني با خريد كالا از بازار ايران و خروج آن از كشور، 1.5 درصد از ارزش كالاي صادراتي را كه قبلاً به عنوان ماليات بر ارزش افزوده پرداخته بودند، از دولت بازپس مي‏گيرند

آیا اجرای این قانون موجب افزایش قیمت کالاها می‌شود؟   

حالت 1: قبل از مالیات بر ارزش افزوده هیچ مالیاتی از مردم گرفته نمی­شود:

بررسی بانگاه اقتصادخرد

: درآمد بنگاه قبل از مالیات

: هزینه بنگاه قبل از مالیات

در رابطه بالا نسبتی از هزینه­های بنگاه است که مشمول  می­شود. ونرخ مالیاات بر ارزش افزوده  در نظر گرفته شده­است. و توضیح بقیه علائم به صورت زیر است.

ملاحظه می­شود که سود پس از برقراری مالیات بر ارزش افزوده با سود قبل از آن برابر است. این نتیجه بیانگر خنثی بودن مالیات بر ارزش افزوده بر تصمیم گیری بنگاه اقتصادی در ارتباط با سطح تولیدشان می­باشد. واز این رو، می­توان خنثی بودن مالیات مذکور را در ارتباط با تخصیص منابع درک واستنباط کرد.

قیمتی که از حداکثر کردن تابع سود بالا بدست می­آید قیمت دریافتی تولید­کننده است چون در رابطه سود،  درآمد پس از کسرمالیات بر ارزش افزوده درآمد دریافتی تولیدکننده را بدست می­دهد. واین قیمت است که با قیمت دریافتی تولید­کننده قبل از مالیات برابر است.(می­دانیم قبل از مالیات قیمت دریافتی تولید کننده با قیمت پرداختی مصرف کننده برابر است).

در مقایسه قیمت پرداختی مصرف کننده قبل از مالیات وبعد از مالیات باید گفت که قیمت پرداختی مصرف کننده نهایی  افزایش داشته است.

حالت2: مالیات بر ارزش افزوده جایگزین مالیات­های دیگر شود:

بررسی بانگاه اقتصادکلان

از آنجا­که پایه مالیاتی این نوع مالیات بسیار وسیعتر از مالیات­های دیگر جایگزین شده­است، بسیاری از کالاهای غیر مشمول مالیات(غیر مستقیم) در نظام جدید، مشمول مالیات بر افزوده خواهد­شد. از این بحث می­توان تحت عنوان اثر تورمی مالیات بر ارزش افزوده یادکرد.

اگر مالیات بر ارزش افزوده، جایگزین یکی از انواع مالیات­های موجود شود وهمان بازده درآمدی را داشته باشد، اگر چه در افزایش قیمت­های کل تاًثیر ندارد اما باعث تغییردر قیمت­های نسبی می­گردد.

اگر مالیات بر ارزش افزوده موجب ازدیاد درآمدها گردد، این افزایش مالیات حتی ممکن است بیشتر به صورت ضدتورمی عمل کند تا تورمی. به بیان دیگر، افزایش مالیات­ها در صورتی می­تواند ضدتورمی بوده وجنبه جذب نقدینگی داشته باشد که سایر اقدامات وسیاست های همزمان جهت جلوگیری از افزایش قیمت­ها صورت پذیرد.

زمان معرفی مالیات بر ارزش افزوده نیزمی­تواند بر قیمتها تاًثیر بگذارد. چون می دانیم در زمان رکود باید سیاست انبساطی اجرا شود ودر زمان رونق سیاست­های انقباضی به عبارت دیگر در شرایط رکود اثر مالیات بر ارزش افزوده بر کاهش قیمتها ناچیز ولی در زمان رونق تاًثیر بیشتری دارد.

بررسی اثر مالیات از دیگاه اقتصاد بخش عرضه:

در دیدگاه کلان افزایش نرخهای مالیاتی(به ویژه از سطح مشخصی) موجب کاهش انگیزه کار می­گردد. از آنجاکه در تجزیه وتحلیل مذکور استراحت، جانشین کار وپرداخت مالیات می­شود، تولید در بخش رسمی اقتصاد ودر نتیجه، درآمد مالیاتی دولت کاهش می­یابد.

پیش­بینی آینده و تاثیرات (اقتصادی، سیاسی،اجتماعی،....) خبر ­:

آثار اجتماعی: از آنجا که قانون ماليات بر ارزش افزوده به ضرر كساني است كه از شفافيت بازار گريزانند و منافعشان در بهره‏برداري از شايعات، رانت‏هاي اطلاعاتي و قاچاق است.اجرای صحیح آن می­تواند آثار اجتماعی مطلوبی داشته باشد.

آثار اقتصادی: با توجه به تحلیل انجام گرفته مشخص شد که قانون ماليات بر ارزش افزوده به نفع صادرات و صادركننده است.

از طرفی تحلیل ها نشان داد که مالیات بر ارزش افزوده بر تصمیم گیری بنگاه اقتصادی در ارتباط با سطح تولیدشان و تخصیص منابع خنثی است.

اگر مالیات بر ارزش افزوده، جایگزین یکی از انواع مالیات­های موجود شود وهمان بازده درآمدی را داشته باشد، اگر چه در افزایش قیمت­های کل تاًثیر ندارد اما باعث تغییردر قیمت­های نسبی می­گردد.

اگر مالیات بر ارزش افزوده موجب ازدیاد درآمدها گردد، این افزایش مالیات حتی ممکن است بیشتر به صورت ضدتورمی عمل کند تا تورمی. به بیان دیگر، افزایش مالیات­ها در صورتی می­تواند ضدتورمی بوده وجنبه جذب نقدینگی داشته باشد که سایر اقدامات وسیاست های همزمان جهت جلوگیری از افزایش قیمت­ها صورت پذیرد

پیشنهاد به سیاست­گذاران(مشاوره به بخش دولتی):

از آنجاکه در زمان رکود اثر مالیات بر ارزش افزوده بر کاهش قیمت ها ناچیزاست ودر زمان رونق اثر بیشتری دارد پیشنهاد می­شود این مالیات در زمان رونق انجام شود (باتوجه به فرض اینکه این نوع مالیات پایه مالیاتی بیشتری را در بر می­گیرد).

مساًله دیگر احتمال سوء استفاده برخی بنگاهها با توجه به شایعه سازی وگرانفروشی میباشد که برای مبارزه با این امور اطلاع رسانی بیشتری در زمینه ماهیت مالیات بر ارزش افزوده صورت گیرد.

پیشنهاد به سرمایه­گذاران(مشاوره به بخش خصوصی):

پیشنهاد برای مطالعات آتی و مورد نیاز:

به بررسی اثر این مالیات بر رفتار بنگاه­هایی که در بازار انحصارچند جانبه با فرض راه حل کورنو فعالیت می­کنند پرداخته شود.

طرح سوال:

آیا اجرای این قانون موجب افزایش قیمت کالاها می‌شود؟

 

 

 

 

 

 

 

 

اسامی افراد گروه:

 

 

 

نظر گروه:

 

 

 

 

پاسخ:

 

 

 

 

 

 

بررسي رابطه­ي متغيرهاي كلان اقتصادي و شاخص قیمت (کل ) سهام ­­­در بورس اوراق بهادار تهران

                                                                                                                     

چكيده

تحقيق حاضر با هدف تعيين رابطه­ي بلندمدت بين شاخص قیمت سهام و مجموعه­اي از متغيرهاي كلان اقتصادي از قبيل شاخص بهای کالا وخدمات مصرفی ، حجم نقدينگي، نرخ ارز و درآمد نفتي، انجام شده است. در این تحقیق داده­ها به صورت فصلی و برای دوره­ی زمانی 1377-1386 و با استفاده از الگوی خود توضیح با وقفه­های گسترده، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته­اند.

نتایج آزمون همجمعی نیز حاکی از وجود رابطه­ی بلندمدت میان متغیرهای اقتصادی مزبور و شاخص قیمت سهام است. رابطه­ی بلندمدت بین شاخص قیمت سهام و درآمد نفتی و نرخ ارز منفی، و با نرخ تورم، رابطه مثبت است. ودلایل این علامت ها در انتها توضیح داده شد . ضمن این که معناداری ضریب حجم نقدینگی، در سطح اطمینان نودوپنج درصد، رد شد اما درسطح اطمینان نود درصد معنی دار است .

 

واژگان كليدي : متغيرهاي كلان اقتصادي، شاخص بازده کل سهام، خود توضیج با وقفه­های گسترده ، نظریه پولی تورم، نظریه قیمت­گذاری آربیتراژ.

 

 مقدمه

بامطرح شدن بکار گیری بخش خصوصی در فعالیت های اقتصادی ومشارکت هرچه بیشتر این بخش ، بحث تجدید حیات بورس مطرح گردید . هدف دولت از اجرای سیاست خصوصی سازی جذب سرمایه وجلب سرمایه گذاران در فعالیت های مولد واقتصادی بود تا بدینوسیله بتواند مقدمات رشد اقتصادی را فراهم نماید .

بورس اوراق بهادار ایران نیز در راستای سیاست های کلان اقتصادی دولت، پس از پایان جنگ و برای جلب مشارکت مردم در سرمایه گذاری و سوق دادن سرمایه های راکد و غیر مولد به سوی فعالیتهای مولد اقتصادی و تامین نیازهای مالی بنگاههای تولیدی و به تبع آن تامین کالاهای مورد نیاز جامعه، فعالیت دوباره­ی خود را به شکل گسترده­تری از سال 1369 آغاز کرد. از آن سال تاکنون به دلیل شرایط اقتصادی پس از جنگ و تاثیر تغییرات حاصل از متغیرهای کلان اقتصادی از جمله نرخ تورم ونرخ ارز بر شاخص بازار سهام ، این بازار شاهد نوسانات زیادی بوده است.

در مطالعه­ي رفتار عوامل موثر بر بازار ویا اقتصاد بازار، جستجوی متغیر یا متغیرهایی که بتواند ارتباط بخش مالی اقتصاد را با بخش حقیقی اقتصاد توضیح دهد، از اهمیت بسیاری برخوردار است. بازارهای پول و سرمایه به عنوان ارکان بخش مالی، وظیفه­ی تامین منابع را برای بخش حقیقی اقتصاد بر عهده دارند. کارایی بخش مالی موجب تخصیص بهینه منابع کمیاب به فعالیت­های اقتصادی می­شود. تخصیص بهینه منابع به نوبه­ی خود بهینگی پس انداز و سرمایه­گذاری و به تبع رشد اقتصاد ملی، در حدودی نزدیک به ظرفیت های بالقوه اقتصاد را در پی دارد.

شاخص قیمت سهام روند کلی حرکت بازار سرمایه را نشان می دهد . در واقع روند آن درجه موفقیت بازار سرمایه کشور میباشد .در هر تصمیم جهت سرمایه گذاری ، دو فاکتور از اهمیت بسزایی برخوردار بوده ومبنای  سرمایه گذاری می باشد . ایندو فاکتور ریسک وبازده می باشد . هر سرمایه گذاری که افزایش ارزش سرمایه گذاری های خود را تعقیب می نماید مجبور است که ریسک وعوامل تشکیل دهنده آن وبازده سرمایه گذاری را شناسائی و محاسبه نماید . یکی از انواع ریسک ها ریسک سیستماتیک (ریسک بازار) می باشد که ناشی از شرایط محیطی بوده ومدیریت کنترلی بر روی آن ندارد . به نظر می رسد این ریسک در کشور مابه لحاظ تغییرات زیاد وشدید عوامل محیطی بالا باشد وبدین خاطرما در این پژوهش تاثیر متغییرهای کلان اقتصادی (عوامل محیطی ) را برروی شاخص قیمت سهام بررسی می نمائیم . 

دلیل دیگر برای انجام تحقیق در مورد تاثیر متغیرهای اقتصادی بر بازدهی سهام و به تبع شاخص­های سهام، این است که می­تواند در پاسخگویی به سوال اصلی که شامل چگونگی قیمت­گذاری سهام است، اثر گذار باشد. پاسخ به سوال مزبور می­تواند بخش عمده­یی از نیاز سرمایه­گذاران و سهامداران را برآورده سازد. تردیدی نیست که رفع این نیاز از طریق جهت گیری صحیح تحولات اقتصادی موجب رونق بازار سرمایه می شود، به گونه­یی که عرضه و تقاضای وجوه در بازار کارامدتر از گذشته انجام می­شود. پدیده­ی توسعه سرمایه گذاری مالی (در مقابل سرمایه گذاری در دارایی های واقعی) از مشخصات اقتصادهای توسعه یافته است. توسعه­ی بازار سرمایه و موسسات مالی پیشرفته، خود موجب تسهیل سرمایه­گذاری حقیقی می­شود. در حقیقت، دو نوع سرمایه گذاری مالی و واقعی مکمل یکدیگر هستند.

تحقیقاتی که اخیراً در آمریکا انجام شده، متضمن تحول بنیادین در درک چگونگی تعیین قیمت­گذاری دارایی های مالی است. فاما و فرنچ (1993) نشان دادند که محدود کردن ریسک سیستماتیک به یک عامل، بر اساس مدل قیمت­گذاری دارایی سرمایه­ای، نمی­تواند کمک چندانی به درک سرمایه­گذاران وسهامداران کند. بنابراین، توجه به تاثیرگذاری عوامل دیگر از جمله متغیرهای اقتصادی، می­تواند حائز اهمیت باشد. این تحقیق در صدد رویکردی است که از مجموعه اطلاعات کلان اقتصادی در این زمینه استفاده کند.

با در نظر گرفتن نقش عمده­ی دولت در اداره­ی اقتصاد و تصمیم­گیری ها و تاثیرگذاری شدید سیاست­های دولت بر بازار سهام، می­توان نتیجه گرفت که مطالعه در باره­ی تاثیر عوامل کلان اقتصادی از قبیل نرخ تورم، بهره بانکی، نرخ ارز، لگاریتم نقدینگی و... بر قیمت های سهام، می تواند راه­گشای درک جدیدی در این خصوص باشد، به نحوی که سرمایه­گذاران و سهامداران بتوانند اثرات ناشی از تصمیم­های کلان اقتصادی را بر تغییرات شاخص و قیمت سهام پیش بینی کنند.

رویه ما در این مقاله به این ترتیب است که ابتدا توضیح مختصری درمورد  بازار مالی ، بوس، تاثیر بورس بر اقتصاد ، تحولات بورس اوراق بهادار تهران و چگونگی محاسبه شاخص های بورس وکاربرد آنها می پردازیم  سپس به بیان مبانی نظری تحقیق می پردازیم وبعد از آن پیشینه تحقیق گفته می شود سپس با ارائه الگو به تفسیر نتایج الگو در اقتصاد ایران می پردازیم

مزیت این تحقیق از آن جهت است که به تفسیر نتایج با شناختی که از اقتصاد ایران داشته پرداخته است  

ادامه مطلب

برآورد تابع تقاضای پول با استفاده از روش همجمعی جوهانسون-جوسیلیوس

 

چکیده

بررسی تابع تقاضای پول از دیدگاه تحلیل مسائل اقتصادکلان وسیاست گذاری اقتصادی، اهمیت به سزایی دارد. شناخت درست و دقیق این تابع،که متضمن همه متعیرهای اساسی وتاثیر گذار باشد، زمینه لازم را برای به کارگیری موفقیت آمیز سیاست های اقتصادی فراهم می کند. مقاله حاضر، به بررسی تجربی تابع تقاضای پول در ایران با استفاده از روش همجمعی جوهانسون-جوسیلیوس با داده های سالانه85-1352 می­پردازد. نتایج حاصله حاکی از آن است که حجم واقعی نقدینگی (m2pl) با تولید ناخالص داخلی به قیمت های ثابت 1376، نرخ تورم ونزخ ارز در بازار غیررسمی، همگراست. همچنین مقدار ضریب جمله تصحیح-خطا (تقریباً17%-)نشان می دهد که علی رغم وجود تعادل بلند مدت در بازار پول ، حرکت به سمت تعادل در این بازار به کندی صورت می گیرد.

کلید واژه : تابع تقاضای پول، همجمعی، مدل تصحیح-خطا برداری.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-مقدمه

در جهان نسبت به پول سه دیدگاه وجود دارد 1-دیدگاه کسانی که می گویند پول همه کاره است که به طرفداران پول[1] معروفند به نظر اینان برای معالجه بیماری­های سرمایه داری از قبیل بیکاری ، کسادی و رکود ، نوسانات اقتصادی وتورم باید از سیاست های پولی استفاده کرد . لذا همواره باید بانک مرکزی در جامعه مراقب وضع اقتصادی کشور باشد تا چنانچه اقتصاد جامعه بیمار شد بلافاصله به وسیله ابزارهایی که در اختیار دارد به معالجه بیماری اقتصاد جامعه بشتابد. 2- دسته دیگر از اقتصاددانان مانند جان مینارد کینز[2] معتقدند که برای علاج رکود استفاده از سیاست های پولی موثر نمی باشد بلکه باید به جای استفاده از اهرمهای پولی مردم را به فعالیت اقتصادی دعوت نمود وبرای این  کار دولت باید پیشقدم شود کلیه اقداماتی که دولت به منظور رفع رکود یا تورم در جامعه انجام می دهد را سیاست های مالی می گویند. به نظر این عده سیاست های پولی هیچکاره­اند. 3- دسته سوم می گویند پول نیز می تواند در علاج نابسامانی اقتصاد موثر باشد ولی پول همه کاره نیست . به نظر اینان برای معاجه تورم ویا رکود باید هم از سیاست پولی استفاده کرد وهم از سیاست مالی.

 یکی از اهرمهای مهم در بازار پول تقاضای پول می باشد. تقاضای پول واثرات سیاست پولی نقش مهمی در اقتصادکلان هر کشور دارد. روشن است که بدون توجه به عملکرد وسیاست اتخاذ شده توسط متولیان پولی کشور، نمی توان درمورد مسائل ومشکلات اقتصادی مانند تورم وبیکاری که دو چالش مهم فرآروی هر نظام اقتصادی است اظهار نظر کرد. به بیان دیگر می­دانیم سیستم IS-LM بیانگر ارتباط بین بازار پول وکالاست، با استفاده از این سیستم می توان با توجه به فروض مختلف در مورد تقاضای پول (که از رفتار متغیرهای موثر روی آن نشات می­گیرد)، سیاست مناسبی (اعم از پولی یا مالی) را در رابطه با اقتصاد جامعه، برنامه ریزی کرد. شناخت رفتار متغیرهای موثر تقاضای پول متضمن شناخت دقیق خود این متغیرهاست. بدین جهت، دراین مقاله، بحثی پیرامون متغیرهای مؤثر بر تابع تقاضای پول از نقطه نظر اقتصاددانان ارائه می­گردد.

بحث دیگر این است که دو وضعیت می تواند بر بازار پول حاکم باشد. نخست، تعادل در بازار پول وآن وضعیتی است که میزان عرضه وتقاضای پول با هم برابر باشند، ویا به عبارت دیگر اقتصاد درنقطه­ای روی منحنی LM قرار داشته باشد. دوم وضعیت عدم تعادل پولی در بازار پول که گویای عدم برابری بین حجم عرضه و وتقاضای پول است ومنتج به نابسامانی­های اقتصادی از جمله تورم درجامعه می­گردد.

اگر عدم تعادل بر بازار پول ایران حاکم باشد باید به برآورد اطلاعات مربوط به تقاضای پول درجامعه در دوره 85-1352 پرداخت. فرض ما بر این است که بازار پول ایران در بلندمدت در تعادل است ونیازی به برآورد تقاضای پول نداریم. و تقاضای پول ازکمیت­های عرضه پول، مجزا نمی­باشد.

هدف از ارائه این رساله، ارائه یک مدل مناسب از تقاضای پول در ایران می تواند برنامه ریزان اقتصادی را به منظور جهت دادن صحیح ابزارهای مناسب برای سیاست های اتخاذ شده، راهنمایی کند.

در چارچوب تحقیق حاضر، رفتار متغیرهای تاثیرگذار بر تقاضای پول در بلند مدت وکوتاه مدت بررسی وتبیین خواهد شد. برای این کار در بخش دوم به بیان سابقه تحقیقات می­پردازیم، دربخش سوم به ارائه الگوی اقتصادی که شامل مبانی نظری وتعیین متغیرهای مناسب تابع تقاضا وفرضیات تحقیق است، پرداخته می­شود، در بخش چهارم الگوی آماری و در بخش پنجم به برآورد تابع تقاضا با استفاده از رویکرد جوهانسون-جوسیلیوس پرداخته می­شود ودر بخش ششم نتیجه گیری قرار داده شده­است.

 

ادامه مطلب